Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Villa d'Este 26 februari: Alors on danse

Villa d'Este 26 februari: Alors on danseKlassieke muziek

Hofdansen, volksdansen, Spaanse dansen en een Totentanz. Vandaag wordt er in Villa d'Este gedanst op muziek van de Italiaanse barok tot de Afro-Amerikaanse Juba dance uit South-Carolina. We gaan zoals altijd op zoek naar schitterende parels van onbekende componisten, ook vrouwelijke componisten. Vandaag zijn Florence Price, Rebecca Dale en de geweldige Anna Clyne van de partij. We gaan los op de Symphonic Dances van Bernstein en op de nieuwste dansplaten met keurstempel 'Keuze van Klara'.
©Jennifer Taylor

Anna Clyne schreef het geweldige celloconcerto 'Dance'

Italië

Het leven is soms niet eerlijk. De roem niet eerlijk verdeeld. Een componist als Nicola Matteis verdiende beter dan zomaar vergeten te worden. Rond 1800 was hij immens populair. Maar veel weten we niet over hem. Hij kwam uit Napels en trok rond 1670 als vioolvirtuoos en componist naar Londen op zoek naar succes. En succes had hij! Omdat zijn muziek zo lekker weg vedelde was ze geweldig populair bij amateurs en uitgevers. De 4 bundels Ayres for the Violin met allemandes, sarabandes, courantes, gigues en divisions weerklonken vrolijk op allerhande concertjes. In dezelfde lijn, even populair, zijn de dansen van Thoinot Arbeau en Adrien Leroy in Frankrijk.

Heel anders klinkt Totentanz voor piano en orkest van Franz Liszt. Spanning versus ont-spanning! Hier dansen geen levenden, maar afschrikwekkende doden. En geen mensen, maar engelen. Franz Liszt was dan ook zwaar aangegrepen door de Symphonie Fantastique van zijn vriend Hector Berlioz waarin het dreigende Dies Irae rauw en grauw weerklinkt. Verder had hij beklijvende herinneringen aan het 14e eeuwse fresco Trionfo della Morte van Buonamico Buffalmacco, nu nog steeds te bezichtigen op het beroemde Camposanto in Pisa. De thematiek van hel, dood en verdoemenis, zijn voor Liszt natuurlijk voorwendsels om als door de duivel bezeten aan het werk te gaan met het klavier. Totentanz is letterlijk te gek voor woorden. Super modern voor zijn tijd. Net Bartok! Genieten dus!

In het salon

Na een laatste vermoeide stuiptrekking in een Hongaarse dans van Johannes Brahms, is het rustig verpozen in Franse en Spaanse salons. Violiste Sylvia Huang en pianiste Eliane Reyes brachten zopas een cd uit met de titel Lointain passé, met daarop de Vioolsonate van Guillaume Lekeu en salonmuziek van Eugène Ysaÿe. Daaruit Deux Mazurka's de Salon op.10. Daarna dromen we weg in Oosterse sferen met de Salomé's dans der zeven sluiers van Flor Alpaerts en met de machtige stem van mezzo-sopraan Marianne Crebassa in Nuit d'Espagne van Jules Massenet.... Echt een stem als een klok, mooi in contrast met de subtiele gitaarkleuren van Thibaut Garcia. Niet voor niets is dit een welverdiende Keuze van Klara. 

Een goed bewaard geheim is de muziek van de Cubaan Joaquin Nin (1879 - 1949). Bekender dan zijn schrijvende dochter, Anaïs Nin, is hij nooit geworden, maar in zijn tijd werd hij best gewaardeerd, o.m. voor zijn arrangementen van Spaanse muziek. Zijn Suite Espagnole voor cello-octet is terug te vinden op een cd vol Canciones y Danzas van de Falla en hemzelf met het Cello Octet Conjunto Iberica. 

Hot dances

We zakken af naar het zuiden waar het heel wat heter onder de voeten wordt, met de Hot-Time Danse van de gekke George Antheil en de Symphonic Dances from West Side Story van Leonard Bernstein. Nog kleurrijker werden ze door de bewerking voor piano en orkest van de verbeeldingsrijke Amerikaanse pianist en componist John Musto. Met Eliane Rodrigues aan de piano wordt het één groot feest. De delen zijn: I Prologue (Allegro moderato), II Somewhere (Adagio), III Scherzo (Vivace e leggiero), IV Mambo (Meno presto), V Cha-cha (Andantino con grazia), VI Meeting Scene (Meno mosso), VII Cool, VIII Fugue (Allegretto), IX Rumble (Molto allegro), X Finale (Adagio). Vooral de uitgelaten 'mambo' is amusement van de bovenste plank. 

Anna Clyne

De in Londen geboren Anna Clyne (°1980) is momenteel een van de meest bejubelde en gevraagde componisten van haar generatie. Ze werkt nauw samen met choreografen, filmmakers en visual artists en componeert akoestische en electro-akoestische muziek. Haar ontdekkings- en vernieuwingsdrang zijn haar handelsmerk. Nu wordt er veel geschreven de dag van vandaag, en het aantal vrouwen dat zich er met passie op toelegt neemt met de dag toe, maar hoe interessant is het om in het meest gezaghebbende muziekblad ter wereld Gramophone te mogen lezen overDance van Anna Clyne: “I’m struggling to remember the last time a piece of contemporary music made me cry. ... in the final movement of Anna Clyne’s DANCE, a cello concerto in all but name, a bear-hug of a theme emerges through angry, percussive col legno snaps that is so beautiful, so heartfelt that it instantly drew tears on first hearing. Repeated listening had a similar effect.” 

Dance heeft vijf delen en is gebaseerd op een gedicht over de dans:

Dance, when you're broken open.
Dance, if you've torn the bandage off.
Dance in the middle of the fighting.
Dance in your blood.
Dance, when you're perfectly free.

— Rumi

In 2019 werd het concerto opgenomen door celliste Inbal Segev en het London Philharmonic Orchestra o.l.v. Marin Alsop op (AVIE Records). Op Spotify genereerde het meer dan 6 miljoen plays. Anna Clyne was vorige jaren composer in residence bij het Chicago Symphony Orchestra, het Baltimore Symphony Orchestra, L’Orchestre national de l’Île-de-France, en Berkeley Symphony. Momenteel is ze dat bij het Scottish Chamber Orchestra.

De Balkan

Hij leerde zijn volk dansen. Of beter gezegd, het volk leerde hém dansen. Béla Bartok (1881-1945) noteerde duizende volksmelodieën en ritmes op het Roemeense en Hongaarse platteland. In 1923 schreef hij op basis daarvan zijn aanstekelijke Danssuite, ter gelegenheid van de officiële samensmelting van Buda en Pest. De Danssuite bestaat uit Arabische, Roemeense en Hongaarse volksmelodieën.

Greet Van 't veld

 

 

 

 

Villa d’Este

Villa d’Este is een plaats van ontdekkingen. Je maakt kennis met minder bekende muziek tot volslagen onbekende muziek uit vorige eeuwen. Hedendaagse muziek, vrouwelijke componisten, en een onbekend pianoconcerto komen telkens aan bod. Een rode draad zorgt voor de samenhang van deze vier uur radio. Blijf verwonderd!

Presentatie: Julie Van Bogaert

Samenstelling: Greet Van ’t veld 

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via villa@klara.be

Elke zaterdag van 14.00 uur tot 18.00 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 2 weken lang te herbeluisteren via de site en de app.