Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Villa d'Este 4 september: Special occasions!

Villa d'Este 4 september: Special occasions!Klassieke muziek

Speciale gelegenheden zoals een huwelijk vragen om een streepje muziek, soms om een héle streep als het om vorstelijke of kerkelijke aangelegenheden gaat. De muziek versterkt de emotie en zet de werkelijkheid kracht bij. Een greepje uit de muziekgeschiedenis levert vandaag muziek op van Rossini tot Van de Roost. De Oostenrijkse componiste Johanna Doderer komt aan bod, evenals de Vlaamse pianisten Lucas Blondeel en Kiyotaka Izumi.
© Lukas Beck

De Oostenrijkse componiste Johanna Doderer

Italia mia!

Il viaggio a Reims is een 'dramma giocoso', een vrolijk drama van Gioacchino Rossini. De opera ging in 1825 in het Théâtre Italien in Parijs in premiere ter gelegenheid van de kroning van de Franse koning Charles X. Het verhaal over "De reis naar Reims, of het Hotel van de Gouden Lelie" is gebaseerd op de roman Corinne, ou l'Italie uit 1807 van de romanschrijfster Madame de Staël. De beste zangers van het moment werder voor de feestelijke première geëngageerd. Wat ook nodig was, te beoordelen naar de moeilijkheidsgraad van de virtuoze aria Partir, oh ciel! ... met gemak hier op Klara gezongen door sopraan Olga Peretyatko.

Franz Liszt hield enorm van het bewerken van bestaande partituren, waaronder ook die van Rossini. Op een sublieme manier weet hij melodie en virtuositeit te combineren, of noem het 'oppeppen en verdiepen'. Ook bij Liszt vinden we een feestelijke gelegenheid terug: het pianowerk Il Sposalizio gebaseerd op het renaissanceschilderij Het Huwelijk van de Maagd (1504) van Raphael. Het is een deel uit Liszt's Deuxième Année de Pèlerinage: Italie (1858). Later werd dit bewerkt voor orkest door Max D'Ollone.

En wie is Max D'Ollone?

De man die een orkestbewerking maakte van Sposalizio van Liszt dus, maar ook een Prix de Rome-winnaar. Deze naam kwamen we ook maar pas tegen toen Hervé Niquet in 2009 volop werk maakte van een reeks Prix de Rome-opnames. Max D'Ollone (1875-1959) won de gegeerde compositieprijs in 1897 met de cantate Frédégond. Uit de reeks van Niquet hoor je in Villa d'ESte het wondermooie Le Ménétrier (De Dorpsvedelaar), een heerlijk lyrisch symfonisch gedicht voor viool en orkest. In 1910 ging het in premiere met niemand minder dan violist en componist Georges Enescu. Ondanks de steun en waardering van Charles Gounod, Camille Saint-Saëns en zijn leraar Jules Massenet verdween d'Ollone in de vergetelheid. Van zijn 253 werken zijn er slechts een handvol opgenomen. Zijn overige opera's, kamermuziek en concerto's liggen nog in archieven te beschimmelen, wachtend op nieuwsgierigen die er weer leven in blazen. 

Voordat Le Ménétrier inzet, kan je nog luisteren naar de cantate La Damoiselle élue. Claude Debussy schreef deze in de Villa Medici in Rome, nadat ook hij de Prix de Rome had gewonnen. 

Een geschenk uit de hemel

In Villa d'Este focussen we voortaan ook op zelfzaam mooiste sacrale composities. We beginnen bij het Salve Regina RV616 van Antonio Vivaldi omdat het zo mooi past na Sposalizio van Franz Liszt, want opnieuw is dit een lofzang op Maria. De zangpartij is voor altus Michael Chance, al schreef Vivaldi de partij oorspronkelijk voor een vrouwenstem ('la cantante' staat in de partituur vermeld). Maar de zoete expressie van Michael Chance is gewoon legendarisch! Luister hoe liefelijk de fluiten de stem omcirkelen in het 3e deel (van de 6).

Na dit geschenk uit de hemel volgt nog het zonnige Concerto in a voor 2 klavecimbels BWV593 van Johann Sebastian Bach, een bewerking van een vioolconcerto van Vivaldi.

Johanna Doderer

De knappe Johanna Doderer (°1969) - gezien door de lens van fotograaf Lukas Beck - schrijft opera, orkest- en kamermuziekwerken. Haar opleiding kreeg ze van Beat Furrer, Klaus Peter Sattler (voor filmcompositie) en Erich Urbanner. Na verschillende stipendia uit de Oostenrijkse staatskas en het winnen van de Kulturpreis der Stadt Wien in 2002 was ze composer in residence in het Wiener Concertverein tijdens het seizoen 2004/2005. Vanaf dan regende het opdrachten: van het Münchner Rundfunkorchester, de Wiener Symphoniker, Royal Liverpool Philharmonic, Brucknerorchester, Haydn-Trio Eisenstadt, Wiener Concertverein, Bregenzer Festspiele, Festival Montepulciano, ADEvantgarde, Camerata Academica Salzburg, Klangforum Wien, ... Ze werkt intussen frequent samen met Patricia Kopatchinskaja, Sylvia Khittl-Muhr, Marlis Petersen, Edua Zadory, en met dirigent Ulf Schirmer. Uit haar cd-opnames pikten we het Pianotrio nr. 2 (2008) en Shadows voor altvioolsolo, een onderdeel van het project Songs of Solitude (2020). Dit gaat over het isolement dat wij allen ervaarden tijdens de corona-pandemie. Het pianotrio is dan weer een verwijzing naar Joseph Haydn. Het staat op de cd 'Dedicated to Haydn'. 

Een Engels feestje om af te ronden

In de Engelse koorwereld wordt en werd er volop gecomponeerd voor officiële gelegenheden. Denk maar aan componisten als Purcell, Händel, of John Rutter. This Is The Day van de hedendaagse koorcomponist en publiekslieveling John Rutter werd gezongen tijdens de huwelijksplechtigheid van Prince William en Kate Middleton. Zo ontdekten wij als vanzelf ook het beklijvende Ubi Caritas et Amor van Paul Mealor dat ook op die dag gezongen werd. Krop in de keel! Helemaal in feeststemming volgt daarna van Jan Van der Roost het I Shall Love But Thee. Hij schreef het voor zijn jongste zoon toen die in 2016 trouwde. Tussen onze Keuzes van Klara troffen we nog een geweldig feestelijk concerto van George Frideric Handel aan, en om af te ronden volgt nog een klepper van een pianowerk: de Hamlet Concert Suite van Peter Tsjaikovski, in de schitterende pianobewerking van pianist Kiyutaka Izumi.

Greet Van 't veld