Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Maestro over Het strijkkwartet - en win!

Maestro over Het strijkkwartet - en win!Klassieke muziek

Wat is een strijkkwartet? Vier musici die samen op voet van absolute gelijkheid een muzikale bridgedrive uitvoeren, elkaar hun intiemste muzikale gedachten laten horen, muziek uitvoeren die voor menige componist meer openbaringen kan aanreiken, ook openhartiger is en tegelijk intiemer dan een geheim dagboek.

Een portret uit 1804 / 1805 van Ludwig van Beethoven

Geen kunst is zo hoogstaand, zo verfijnd, zo persoonlijk als de kwartetkunst. Kortom: een strijkkwartet is klinkende filosofie voor vier strijkers. De Nederlandse componist en schrijver Leo Samama, beschrijft in zijn jongste boek ‘Het strijkkwartet’, dat recent verscheen bij Amsterdam University Press, de ontwikkeling van het strijkkwartet van de oudste bronnen tot in onze tijd en gaat nader in op de belangrijkste composities die ervoor geschreven zijn.

Leo Samama is componist en musicoloog. Hij was jarenlang docent aan het Utrechts Conservatorium en de Universiteit Utrecht, en was vervolgens als artistiek coördinator verbonden aan het Residentie Orkest en als directeur aan het Nederlands Kamerkoor. Hij schreef eerder onder meer Duizend jaar Britse muziek, Nederlandse muziek in de 20ste eeuw, De zin van muziek, Het soloconcert en Alphons Diepenbrock.

Nog meer info en een videolink over Leo Samama vindt u hier.

Leo Samama © Hanne Nijhuis

Voor Klara maakten wij de volgende zomerse bloemlezing uit de geschiedenis van het strijkkwartet. Wekelijks geeft de schrijver een inleiding bij de geselecteerde werken en offreert Maestro een boek met een vraag op klara.be.

Het overzicht

Week 26 (25/06 – 29/06): Wolfgang Amadeus Mozart: 5 van de 6 kwartetten, opgedragen aan Joseph Haydn (KV 387, 421, 458, 428, 465)

Week 27 (02/07 – 06/07): Joseph Haydn: 5 van de 6 strijkkwartetten op.76, de zogeheten Erdödy-kwartetten (nr. 2 t/m 6)

Week 28 (09/07 – 13/07): Ludwig van Beethoven: 5 van de 6 kwartetten uit het op.18, de zogeheten Lobkowitz-kwartetten (alleen nummer 3 niet)

Cover van het boek Het Strijkkwartet - Leo Samama

Week 29 (16/07 – 20/07): Ludwig van Beethoven: de 3 Razumowsky-kwartetten op.59, en de strijkkwartetten op.74 en 95

Week 30 (23/07 – 27/07): 5 strijkkwartetten van tijdgenoten van Beethoven: Luigi Cherubini, George Onslow, Juan Crisostomo de Arriaga, Louis Spohr en Gaetano Donizetti

Week 31 (30/07 – 03/08): Franz Schubert: Strijkkwartetten nrs.11-15 (D353, 703 Quartettsatz, 804 Rosamunde, 810 Der Tod und das Mädchen en 887)

Week 32 (06/08 – 08/08): Felix Mendelssohn: de 3 strijkkwartetten op.44

Week 33 (13/08 – 17/08): Robert Schumann: de 3 strijkkwartetten op.41 + Johannes Brahms: de 2 strijkkwartetten op.51

Week 34 (20/08 – 24/08): het strijkkwartet elders in Europa (na 1830) en in de 20e eeuw, deel 1: Edouard Lalo: strijkkwartet op.45 (Frankrijk) + Gabriel Fauré: strijkkwartet op.121 (Frankrijk) + Claude Debussy: strijkkwartet op.10 (Frankrijk) + Maurice Ravel: strijkkwartet in F (Frankrijk) + Giuseppe Verdi: strijkkwartet (Italië)

Week 35 (27/08 – 31/08): het strijkkwartet elders in Europa (na 1830) en in de 20e eeuw, deel 2: Peter Tsjaikofski: strijkkwartet nr.1 in D op.11 (Rusland) + Alexander Borodin: strijkkwartet nr.2 in D (Rusland) + Antonin Dvorak: strijkkwartet nr.12 in F Amerikaans (Midden-Europa) + Edvard Grieg: strijkkwartet in g op.27 (Scandinavië) + Sir Edward Elgar: strijkkwartet (Groot-Brittannië)

Wedstrijd - week 4: Ludwig van Beethoven: de 3 Razumowskykwartetten op.59, en de strijkkwartetten op.74 en 95

 

In de Strijkkwartetten opus 18 had Beethoven niet alleen zichzelf geëtaleerd, maar zeker ook alles wat hij van zijn leraar Haydn had geleerd. Toch was hij naar Wenen gekomen om uit handen van Haydn nu juist Mozarts geest te ontvangen en daarvoor moest hard gewerkt worden. Het resultaat horen we in de drie kwartetten opus 59, de zogenaamde Rasumowski-kwartetten. Deze werken zijn door en door zangerig, ernstig en evenwichtig. Hij was toen begin de dertig en werd voor het eerst geconfronteerd met de eerste tekenen van een voortschrijdende doofheid. Het was de Russische ambassadeur in Wenen, graaf Andrej Rasumowski, die hem in die periode vroeg enkele kwartetten te componeren. In de opdracht was opgenomen dat in elk kwartet een of meer Russische melodieën verwerkt moesten worden. En zo ontstonden, min of meer gelijktijdig met de Vierde symfonie, het Vierde pianoconcert en het Vioolconcert, de drie Rasumowksi-kwartetten.

Na de drie Rasumowski-kwartetten componeerde Beethoven twee losse werken voor strijkkwartet, in 1809 en 1810. Het Kwartet in Es opus 74 wordt wel het Harpkwartet genoemd vanwege de pizzicati in het eerste deel. Het Kwartet in f opus 95 is ook bekend als het Quartetto serioso, een bijnaam die Beethoven zelf eraan gegeven heeft, naar aanleiding van het scherzo, dat de titel draagt Allegro assai vivace ma serioso.

Speel mee met onze wedstrijd en win een exemplaar van het boek 'Het Strijkkwartet' van Leo Samama

Meespelen kan tot maandagmiddag 23 juli om 12.00 uur.

De winnaars worden persoonlijk verwittigd.

Zoals het wedstrijdreglement aangeeft, communiceren we in principe niet over wedstrijden. We maken hierop twee uitzonderingen: bij technische problemen, of indien u grote twijfels heeft over een bepaalde vraag, kan u mailen naar wedstrijd@klara.be.

Maestro

Maak kennis met de klassieke uitvoerders die op dit moment het verschil maken en optreden op de grote concertpodia.

Presentatie: Sieglinde Michiel / Sander De Keere

Samenstelling: Katleen Van Bavel

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via maestro@klara.be

Elke weekdag, telkens van 14 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app.
Nadien is de uitzending nog 24 uur lang te herbeluisteren via de site en de app.