Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Winterreise: onderweg met Geert Van Istendael

Winterreise: onderweg met Geert Van IstendaelBlijf verwonderd!

Op 3 januari ontvangt Chantal De Waele Geert Van Istendael om politiek-historische achtergrond te geven bij de liedcyclus van de dichter Müller en Schubert.
Gert Van Istendael

Geert Van Istendael

Meer dan een halve eeuw geleden probeerde ik op de piano de partituur van Winterreise te spellen (ja, met dubbele l) en zachtjes enkele flarden na te zingen. Het resultaat was abominabel, uiteraard, maar dat hinderde niet. Het geklungel was niet bedoeld voor enig publiek, het schudde enkel aan mijn eigen puberale verwarring. In ieder geval vond ik Winterreise veel beter dan de luttele liederen die me al bekend waren: Leise flehen, Das Wandern ist des Müllers Lust … waar ik nochtans ook dol op was.

Misschien is het conservatief, maar ach, de versie met Dietrich Fischer-Dieskau en Gerald Moore blijft mijn favoriet. Nou ja, die opname is ook geweldig. Van de live-uitvoeringen die ik mocht meelaken zal Olaf Bär mij altijd bijblijven, in Wenen, Theater an der Wien. Vooral omdat schier het voltallige publiek niet naar het podium keek. Jong en oud, Oostenrijkers (herkenbaar aan hun sakko met opstaande kraag en knopen van hertshoorn of anders aan een voor de gelegenheid iets te dramatische avondjurk), Japanners, Koreanen en andere melomanen, al die mensen keken naar de partituur op hun knieën. Ik voelde me heel onbeschaafd.

Zoals Schubert heeft nooit iemand koude, sneeuw, ijs, guur weer en het rondzwerven in al dat barre gedoe weten op te roepen
Geert van Istendael

Ik heb Winterrreise. Anatomy of an Obsession met belangstelling gelezen. Tja, meneer Bostdridge weet als niet zo geweldig veel anderen over welke muziek hij spreekt, nietwaar? Al gaat hij naar mijn weten in zijn politieke interpretaties toch wel wat ver. Winterreise is niet één lange gecodeerde politieke boodschap. Anderzijds hebben zijn opmerkingen soms de werking van het schoonmaken van een oud schilderij of het spelen op oorspronkelijke instrumenten. Onvermoed inzicht komt boven.

Het is fijn te bedenken dat Franz Schubert misschien in het Kunsthistorisch museum van Wenen ‘Jagers in de sneeuw’ van Breugel gezien heeft.

Geert Van Istendael

In verband met het onderdrukkende regime van ‘Vorst’ Metternich dat ondanks het ijskoude klimaat toch ontzettend veel cultuur voortgebracht, citeerde Geert van Istendael Benjamin Britten.

It is arguable that the richest and most productive eighteen months in our music history is the time when Beethoven had just died, when the other nineteenth-century giants, Wagner, Verdi and Brahms had not begun; I mean the period in which Franz Schubert wrote his Winterreise, the C major Symphony, his last three piano sonatas, the C major String Quintet, as well as a dozen other glorious pieces. The very creation of these works in that space of time seems hardly credible; but the standard of inspiration, of magic, is miraculous and past all explanation. Though I have worked very hard at the Winterreise the last five years, every time I come back to it I am amazed not only by the extraordinary mastery of it—for Schubert knew exactly what he was doing (make no mistake about that), and he had thought profoundly about it—but by the renewal of the magic: each time, the mystery remains.

Benjamin Britten in zijn speech van 31 juli 1964, toen hij de eerste Aspen Award in ontvangst mocht nemen.

Lees meer op www.aspenmusicfestival.com/benjamin-britten

Afbeelding van 'Jagers in de sneeuw' door Breugel - Te bekijken in het Kunsthistorisches Museum Wien
lied 10 en 11
lied 10 en 11
lied 11 (vervolg) en 12
lied 11 (vervolg) en 12
lied 13 en 14
lied 13 en 14
lied 14 (vervolg)
lied 14 (vervolg)

Luister hier naar pianofortespeler Jan Vermeulen over het lied nr 12 'Einsamkeit' en Inge Spinette over de versie van Hans Zender.

Jan Vermeulen geeft commentaar bij Einsamkeit
Hans Zender in de TOP van Inge Spinette

Winterreise

Winterreise. Een vijfdaagse voettocht doorheen Schuberts meesterwerk met als gids het boek van Ian Bostridge ‘Anatomy of an obsession’.

Presentatie: Chantal De Waele

Samenstelling: Felicia Bockstael

Contact: winterreise@klara.be