Ga naar de inhoudLuister live op radioplus
Zeitgeist in juni: democratie tot de vierde macht

Zeitgeist in juni: democratie tot de vierde machtBlijf verwonderd!

Werner Trio neemt de staat van de democratie onder de loep.

De Franse rechtsgeleerde Charles Montesquieu legde in de 18de eeuw de basis voor onze huidige democratie in 'Over de geest van de wetten'

Sinds het omverwerpen van het ancien régime geeft het westen vorm aan de samenleving via het democratische model. Kern daarvan vormt de trias politica:

  • De eerste macht: het volk kiest mandatarissen die wetten ontwerpen en in meerderheid goedkeuren: het parlement.
     
  • De tweede macht: De wetten worden uitgevoerd, in praktijk gebracht door de uitvoerende macht: de regering. De eerste macht controleert of de tweede dat naar behoren doet.
     
  • De derde macht: Eventuele inbreuken op de naleving van de wet (door individuen, maar ook door leden van de andere machten of door rechtspersonen) worden bestraft door de rechterlijke macht bestraft. Ook het functioneren van de derde macht wordt door leden van de eerste macht in de gaten gehouden. En de tweede macht zorgt voor de nodige middelen, opdat de derde optimaal kan functioneren. 
     
  • Algauw is er een vierde macht bijgekomen: de journalistiek, die de drie machten in de gaten houdt en misstanden naar boven spit.

 

Ziedaar het ideaal. Het machtsevenwichten bewakende systeem zou moeten leiden tot een ‘tranquillité d’esprit’ van de burger, zoals Verlichtingsfilosoof Charles Montesquieu het in de achttiende eeuw uitdrukte in zijn ‘L’Esprit des Lois’.

Maar het systeem komt steeds meer onder druk te staan. Dat is tijdens de covidcrisis steeds duidelijker aan de oppervlakte gekomen.

Werner Trio spreekt in 4 afleveringen met vertegenwoordigers van elk van de 4 machten.

Hij begint, in omgekeerde volgorde, bij de macht die met afstandelijke maar scherpe blik aan beginnende geschiedschrijving zou moeten doen, de vierde macht.
Eminente vertegenwoordigers Rik Van Cauwelaert en Walter Zinzen hebben in hun lange carrières één en ander zien evolueren.

Podcast Zeitgeist - vrijdag 4 juni 2021
Klik hier om dit audiobestand te downloaden

Een oudgediende en een nieuwkomer geven op hun kijk op de eerste macht, het parlement.

Voormalig CD&V-politicus Eric Van Rompuy (° 1949) heeft een lange staat van dienst in zowel het Europees Parlement, het Vlaams Parlement als de federale Kamer van Volksvertegenwoordigers. Hij tekende zijn memoires op in Rebel met een missie, verschenen bij Lannoo. Melissa Depraetere (° 1992) werd in 2019 voor het eerst verkozen in de Kamer van Volksvertegenwoordigers en is ondertussen fractieleider voor Vooruit.

Podcast Zeitgeist - vrijdag 11 juni 2021
Klik hier om dit audiobestand te downloaden

Op vrijdag 18 juni draait het om de tweede macht, de regering. Voer voor een gesprek met Patricia Popelier, hoogleraar aan de rechtenfaculteit van de Universiteit Antwerpen en hoofd van de onderzoeksgroep Overheid & Recht, en Johan Vande Lanotte, minister van Staat, die in het verleden verschillende ministerposten bekleedde en bij verschillende regeringsformaties betrokken was. 

Podcast Zeitgeist - 18 juni 2021
Klik hier om dit audiobestand te downloaden

Het slot van de reeks, op vrijdag 25 juni, draait om de rechterlijke macht. Werner Trio gaat in gesprek met Stefan Sottiaux, hoogleraar aan de KU Leuven en grondwetspecialist, en Kati Verstrepen, advocate en voorzitter van de Liga voor Mensenrechten. Beiden waarschuwden het voorbije jaar voor de zwakke juridische basis van de coronamaatregelen.

Zeitgeist

De hete hangijzers van deze tijd, in een wereld in verandering. In Zeitgeist verdiepen journalisten zich in een thema dat hen op het lijf geschreven is.

Presentatie: Werner Trio

Samenstelling: Joris Preckler

Contact: via de reageerknop in de Klara-app of via zeitgeist@klara.be

Elke vrijdag van 17 tot 18 uur op Klara, klara.be en de Klara-app of te beluisteren als podcast.